Źródła unitariańskie i socyniańskie
Ta strona gromadzi najważniejsze polskie i międzynarodowe witryny poświęcone unitarianizmowi chrześcijańskiemu, biblijnemu monoteizmowi i socynianizmowi — wybrane z myślą o systematycznym, opartym na Piśmie zaangażowaniu.
Thaleia — Unitarianizm
thaleia.plNajobszerniejszy polski serwis apologetyczny pisany z perspektywy biblijnego unitarianizmu: „Jest jeden Bóg — Ojciec”, pytanie „Czy Jezus jest Bogiem?” (m.in. J 1,1 i J 8,58), Duch Święty, historia dogmatu Trójcy od Nicei po Chalcedon oraz osobna seria o preegzystencji.
Antytrynitarianie.pl
antytrynitarianie.plPolski portal poświęcony monoteistycznej wierze w jednego Boga. Historia i krytyka dogmatu Trójcy, objaśnienia spornych wersetów, sylwetki znanych antytrynitarzy (także Braci Polskich), blog z ponad stu artykułami, filmy i słowniczek.
Mesjańskie Zbory Boże
zboryboze.plPolska wspólnota, która wprost nawiązuje do Braci Polskich i unitarian: jeden Bóg Ojciec — Jahwe; Jeszua jest Mesjaszem i Synem Bożym, ale nie Bogiem. Zasady wiary, broszury i książki do pobrania (m.in. Nowy Testament Braci Polskich z 1606 r.), wykłady i nagrania.
Biblia na Surowo
biblianasurowo.plSerwis biblijny z przekładami, w których zachowano imię Boże, z wyszukiwarką wersetów. Udostępnia m.in. Nowy Testament Szymona Budnego z 1574 r. — przekład antytrynitarza z Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Nowy Testament Rakowski (1606)
bibliepolskie.plPrzekład Nowego Testamentu Braci Polskich, wydany w Rakowie w 1606 r. Opis wydań, odnośniki do skanów z 1606 i 1686 r. w Polonie oraz tekst do czytania i pobrania.
Raków — arianie
rodzina.malanowicz.euDzieje Rakowa jako stolicy Braci Polskich: Akademia Rakowska, Katechizm Rakowski, działalność wydawnicza, postacie związane z Rakowem i inne ośrodki arianizmu — na podstawie opracowań Stanisława i Władysława Malanowiczów.
Bracia polscy — Wikipedia
pl.wikipedia.orgRzetelny przegląd historii Braci Polskich od rozłamu w zborze kalwińskim (1562/1565) przez Raków i Akademię Rakowską po uchwałę sejmu z 1658 r. i wygnanie z Rzeczypospolitej.
Odrodzenie i Reformacja w Polsce
apcz.umk.plRocznik naukowy Instytutu Historii PAN poświęcony reformacji w Polsce, w otwartym dostępie. Liczne artykuły i edycje źródeł do dziejów Braci Polskich i polskiego antytrynitaryzmu.
BiblicalUnitarian.com
biblicalunitarian.comObszerna platforma nauczająca i zasobowa (Spirit & Truth Fellowship) z artykułami, materiałami studyjnymi, podcastami i filmami o biblijnym monoteizmie i chrystologii. Jedno z najobszerniejszych źródeł anglojęzycznych.
Restitutio
restitutio.orgPlatforma z podcastem, artykułami i materiałami kursowymi z teologii biblijnej, historii Kościoła i unitariańskiej chrystologii. Sean Finnegan jest jednym z najbardziej znanych głosów biblijnego unitarianizmu.
Biblical Unitarian Podcast
biblicalunitarianpodcast.podbean.comRegularne odcinki o debatach trynitarnych, egzegezie i wczesnochrześcijańskiej teologii z perspektywy biblijno-unitariańskiej, prowadzone przez Dustina Smitha. Przydatne do pogłębionej anglojęzycznej linii argumentacji.
Trinities
trinities.orgFilozoficzno-teologiczny projekt z podcastem i wkładami naukowymi do nauki o Bogu — w szczególności krytyczna analiza teorii Trójcy. Dale Tuggy jest profesorem filozofii i jednym z czołowych akademickich głosów unitarianizmu.
Focus on the Kingdom
focusonthekingdom.orgDługoletnia służba nauczająca Restoration Fellowship z artykułami, magazynem oraz zasobami audio/wideo dotyczącymi wiary w jednego Boga, teologii Królestwa Bożego i chrystologii mesjanicznej.
Unitarian Christian Alliance
unitarianchristianalliance.orgMiędzynarodowa platforma sieciowa dla chrześcijańskich unitarian (USA/Kanada), założona w 2019 roku. Konferencje, wkłady nauczające i sieciowanie wspólnot — szczególnie pomocna w wymianie globalnej.
ChristianMonotheism.com
christianmonotheism.comStrona zasobowa z artykułami, wykładami i materiałami dotyczącymi biblijnego monoteizmu, z wyraźnym naciskiem na J 17,3 i 1 Kor 8,6.
Unitarian Christian Association (UK)
unitarian.org.ukBrytyjska „Unitarian Christian Association” reprezentuje skrzydło chrześcijańskie w ramach General Assembly of Unitarian and Free Christian Churches — jedna z najstarszych instytucji unitariańskich w Europie.
Transylvanian Unitarian Church
unitarius.orgHistorycznie najbardziej znaczący kościół unitariański w Europie, założony w XVI wieku w Siedmiogrodzie (dziś Rumunia). Wyjątkowe: unitarianizm został tu w 1568 roku, jako pierwsze wyznanie na świecie, prawnie tolerowany przez państwo.
Budapest Unitarian Community
bue.huPrzegląd historii i samorozumienia unitarian z Budapesztu. Przydatny dla spojrzenia na środkowoeuropejskie ciągłości unitarianizmu.
General Assembly (UK)
unitarian.org.ukOrganizacja parasolowa brytyjskich unitarian i Wolnych Chrześcijan, założona w 1928 roku. Jedno z największych zorganizowanych zrzeszeń unitariańskich na świecie. Skupia zarówno wspólnoty chrześcijańsko-unitariańskie, jak i humanistyczno-liberalne.
Unitarianie Uniwersaliści
uupl.wordpress.comPolscy unitarianie uniwersaliści reprezentują liberalny, niedogmatyczny profil, otwarty także na agnostyków i ateistów. To stanowisko zasadniczo różni się od klasycznego chrześcijańskiego socynianizmu — link służy porównaniu; na blogu są jednak ciekawe wpisy o Braciach Polskich, Rakowie i Katechizmie Rakowskim.
Zalecana ścieżka wprowadzająca
Sześć kroków, by systematycznie zgłębić biblijny unitarianizm — od polskich źródeł i dziedzictwa Braci Polskich po międzynarodowe sieci.
- Polski punkt wejściathaleia.pl — antytrynitarianie.pl
- Znajdź wspólnotęzboryboze.pl (Mesjańskie Zbory Boże)
- Dziedzictwo Braci PolskichNowy Testament Rakowski (1606) — dzieje Rakowa — Odrodzenie i Reformacja w Polsce
- Pogłębienie anglojęzycznebiblicalunitarian.com — Restitutio (Sean Finnegan) — Trinities (Dale Tuggy)
- Kontekst historycznyunitarius.org (Siedmiogród, od 1568) — unitarian.org.uk (UK)
- Sieć międzynarodowaunitarianchristianalliance.org (UCA)
